Дэлхий дахинд өрнөж буй геополитикийн хурцадмал байдал, эдийн засгийн шинэ эргэлтүүд Монголчууд бидний өдөр тутмын амьдралд, хэтэвчинд байгаа мөнгөний үнэ цэнд шууд болон шууд бусаар нөлөөлж эхэллээ. Ирэх саруудад газрын тос, алт болон криптовалютын ханш хаашаа чиглэх, энэ нь иргэдийн амьжиргаанд хэрхэн тусах тухай тоймыг хүргэж байна.

 

1. Газрын тос: Шатахууны үнэ ба инфляцын "хөдөлгүүр"

 

Өнөөдрийн байдлаар газрын тосны үнэ дэлхийн зах зээл дээр харьцангуй өндөр түвшинд буюу нэг баррель нь 94-95 ам.долларт хэлбэлзэж байна. Ойрх Дорнодын зөрчил болон нийлүүлэлтийн хомсдол үнийг ийнхүү өдөөж байгаа юм.

 

• Бидэнд ямар хамаатай вэ? Монгол улс шатахууныг 100% импортоор авдаг. Дэлхийн зах зээл дээрх үнийн өсөлт нь шатахууны жижиглэнгийн үнэ өсөх үндсэн шалтгаан болдог. Шатахуун үнэтэй болох нь тээврийн зардлыг нэмэгдүүлж, улмаар хүнсний ногооноос эхлээд өргөн хэрэглээний барааны үнэ өсөх "гинжин урвал"-ыг үүсгэдэг.

• Төсөөлөл: Хэрэв үнэ энэ хэвээр хадгалагдвал зуны саруудад инфляцын дарамт нэмэгдэх эрсдэлтэй.

 

2. Алт: Хадгаламжаа хамгаалах "найдвартай бүс"

 

Алтны үнэ түүхэн дээд хэмжээндээ буюу нэг унц нь 5,000 ам.долларын босгыг даваад байна. Дэлхийн төв банкууд алтны нөөцөө зузаатгаж, хөрөнгө оруулагчид эрсдэлээс зугтаж байгаа нь үнийг ийнхүү хөөргөж буй.

 

• Бидэнд ямар хамаатай вэ? Төгрөгийн ханш сулрах эрсдэлээс айж буй иргэдийн хувьд алт бол хамгийн найдвартай "хоргодох байр" юм. Гэхдээ алтны үнэ өндөр байх нь Монголбанкны валютын нөөцөд эерэгээр нөлөөлж, төгрөгийн тогтвортой байдлыг дэмжих сайн талтай.

• Зөвлөгөө: Хэрэв танд илүүдэл хуримтлал байгаа бол үнэ цэнээ алдахгүй байх хамгийн баталгаатай арга нь алт болон алтны баталгаат актив байх болно.

 

3. Криптовалют: Өндөр эрсдэл ба "дижитал" ирээдүй

 

Биткойн болон бусад топ криптовалютууд одоогоор хүлээлтийн байдалтай байна. Биткойны ханш 67,000-70,000 ам.долларын хооронд тогтворжиж байгаа ч, АНУ-ын бодлогын хүү болон олон улсын худалдааны татвараас шалтгаалж огцом хөдөлгөөн хийхэд бэлэн байна.

 

• Бидэнд ямар хамаатай вэ? Монголын залуу үеийнхэн крипто зах зээлд идэвхтэй оролцдог. Гэвч энэ зах зээл маш их савлагаатай тул гэнэтийн ашиг харахаас илүүтэйгээр алдагдал хүлээх эрсдэл өндөр гэдгийг мартаж болохгүй.

• Төсөөлөл: Оны хоёрдугаар хагаст зах зээл сэргэх таамаг байгаа ч, зөвхөн "илүүдэл" мөнгөөрөө тоглохыг шинжээчид сануулж байна.

 

Ц.Энх-оргил

Ирэх саруудад бидний халаасанд юу тохиолдох вэ?