Дэлхийн олон улс орон жендэрийн тэгш байдлыг хангах зорилгоор хууль эрх зүйн шинэчлэл хийж, эмэгтэйчүүдийн нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн оролцоог нэмэгдүүлэх бодлого хэрэгжүүлж байгаа ч өнөөдрийн байдлаар эмэгтэйчүүд болон охидод бүрэн эрх тэгш боломж олгосон улс орон хараахан бий болоогүй хэвээр байна. Энэ талаар НҮБ-ын эмэгтэйчүүдийн байгууллага болох UN Women-ийн танилцуулсан тайланд дурдсан бөгөөд дэлхийн олон бүс нутагт эмэгтэйчүүдийн эрхийн асуудал бодит сорилт хэвээр байгааг онцолжээ.

 

Сүүлийн арван жилд жендэрийн тэгш байдлын талаар олон улсын анхаарал нэмэгдэж, олон улс орон эмэгтэйчүүдийн боловсрол, хөдөлмөр эрхлэлт, улс төрийн оролцоог нэмэгдүүлэх чиглэлд бодит алхам хийж эхэлсэн. Гэсэн хэдий ч эдгээр ахиц дэвшил бүх улс оронд ижил хэмжээнд хүрээгүй байна. Зарим оронд эмэгтэйчүүдийн хөдөлмөр эрхлэх боломж хязгаарлагдмал хэвээр байгаа бөгөөд ажлын байрны нөхцөл, цалин хөлсний ялгаа эрэгтэйчүүдтэй харьцуулахад их байдаг.

 

Дэлхийн олон оронд эмэгтэйчүүдийн цалин дунджаар эрэгтэйчүүдээс бага хэвээр байгаа бөгөөд энэ нь эдийн засгийн тэгш бус байдлын томоохон шалтгаан болж байна. Эмэгтэйчүүдийн хөдөлмөрийг үнэлэх үнэлэмж бага, удирдах албан тушаалд хүрэх боломж хязгаарлагдмал, зарим салбарт ажиллах боломжийг хууль болон нийгмийн хандлагаар хязгаарласан тохиолдол ч байдаг. Үүнээс гадна бизнес эрхлэх, хөрөнгө оруулалт татах, санхүүгийн үйлчилгээ авахад эмэгтэйчүүд илүү их саад бэрхшээлтэй тулгардаг.

 

Зарим улс оронд эмэгтэйчүүдийн өмч эзэмших болон эд хөрөнгө захиран зарцуулах эрх хууль эрх зүйн хувьд бүрэн баталгаажуулаагүй байдаг. Энэ нь гэр бүл салалт, өв залгамжлал, санхүүгийн шийдвэр гаргах зэрэг асуудалд эмэгтэйчүүдийн эрхийг хязгаарлах шалтгаан болдог. Ийм нөхцөл байдал нь эмэгтэйчүүдийг эдийн засгийн хувьд бие даасан байх боломжийг багасгаж, нийгмийн тэгш бус байдлыг улам гүнзгийрүүлэхэд нөлөөлдөг байна.

 

Мөн олон бүс нутагт эмэгтэйчүүд болон охидын боловсролын хүртээмж тэгш бус хэвээр байгаа нь ирээдүйн хөдөлмөрийн зах зээлд оролцох боломжид шууд нөлөөлдөг. Ялангуяа зарим хөгжиж буй оронд охид сургуульд явах боломжгүй байх, эсвэл эрт гэрлэх зэрэг шалтгаанаар боловсролоо таслах явдал гардаг. Энэ нь тухайн улсын эдийн засгийн хөгжил, нийгмийн тогтвортой байдалд урт хугацаанд сөргөөр нөлөөлөх хүчин зүйл болдог гэж судлаачид үздэг.

 

Нөгөө талаар жендэрт суурилсан хүчирхийлэл дэлхийн олон оронд ноцтой асуудал хэвээр байна. Гэр бүлийн хүчирхийлэл, ажлын байрны дарамт, бэлгийн хүчирхийлэл зэрэг асуудал олон улсад анхаарал татсаар байгаа бөгөөд зарим улс оронд хууль эрх зүйн хамгаалалт хангалтгүй, эсвэл хэрэгжилт сул байдаг. Эмэгтэйчүүдийн эсрэг хүчирхийллийг бууруулах, хохирогчдыг хамгаалах механизм бүрэн хэрэгжээгүй нь олон улсын байгууллагуудын анхаарлыг татаж байна.

Улс төрийн оролцооны хувьд ч эмэгтэйчүүдийн төлөөлөл олон оронд хангалттай түвшинд хүрээгүй байна. Дэлхийн парламент, засгийн газрын түвшинд эмэгтэй удирдагчдын тоо нэмэгдэж байгаа ч нийт төлөөллийн хувьд эрэгтэйчүүд давамгайлсан хэвээр байгаа юм. Энэ нь бодлого боловсруулах түвшинд жендэрийн тэгш байдлын асуудал хангалттай тусгагдахгүй байх шалтгаан болдог гэж мэргэжилтнүүд үздэг.

 

United Nations болон олон улсын байгууллагууд улс орнуудад жендэрийн тэгш байдлыг хангах бодлогоо илүү эрчимжүүлэхийг уриалж байна. Үүнд тэгш цалин хөлсийг баталгаажуулах, эмэгтэйчүүдийн боловсролыг дэмжих, улс төрийн оролцоог нэмэгдүүлэх, хүчирхийллийн эсрэг хууль тогтоомжийг сайжруулах зэрэг арга хэмжээнүүд багтаж байна. Мөн нийгмийн хандлага, соёлын ойлголтыг өөрчлөх нь жендэрийн тэгш байдлыг бодитоор хэрэгжүүлэхэд чухал нөлөөтэй гэж судлаачид онцолдог.

 

Сүүлийн жилүүдэд олон улсын хамтын ажиллагаа нэмэгдэж, эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах чиглэлд олон төсөл, санаачилга хэрэгжиж эхэлсэн. Олон улсын байгууллагууд, иргэний нийгмийн байгууллагууд, засгийн газрууд хамтран эмэгтэйчүүдийн боловсрол, эрүүл мэнд, эдийн засгийн оролцоог дэмжих хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж байгаа бөгөөд энэ нь жендэрийн тэгш байдлыг хангах урт хугацааны зорилгод чухал нөлөө үзүүлнэ гэж үзэж байна.

 

Дэлхийд эмэгтэйчүүд бүрэн эрх тэгш болоогүй хэвээр