Улс төр, төрийн албанд үе удмаараа данхалзан сууж, албан тушаалын сандал ширээг гэрээслэл мэт өвлүүлэн, "ургийн мод"-оо зурдаг цаг хэдийнэ ард хоцорсон гэж бид итгэж байв. Олон нийтийн дургүйцэл, бухимдал, шударга ёсыг шаардсан иргэдийн дуу хоолой энэ мэт хуучинсаг, феодалын шинжтэй үзэгдлийг халж, төрийн албанд зөвхөн "мерит" буюу чадварын зарчим үйлчлэх ёстойг цаг ямагт сануулсаар ирсэн билээ.

 

Гэвч өнөөдөр бодит байдал дээр хуучин тогтолцоо халагдсангүй, харин ч хэлбэрээ өөрчлөн улам нарийсч, нуугдмал байдлаар үүрлэж эхэллээ. Ургийн модоо зурдаг үе дуусгавар болж уу гэтэл "төөрөлдсөн хүүг" төрийн толгойд залж, "төрхөмд нь буцаасан хүргэнээ" эрх мэдлийн суудалд суулгадаг шинэ бөгөөд гажууд тогтолцоо бий болж байна уу даа.

 

Хэлбэр нь өөрчлөгдсөн ч, агуулга нь хэвээрээ

 

Өмнө нь аав, ээж нь хүү, охиноо ил цагаан хөтөлж ирээд суудалд суулгадаг байсан бол одоо технологи нь арай нарийсчээ. Үүнийг юу гэж ойлгох вэ? Энэ бол төрийг хувьчилж буй хэрэг бөгөөд төрийн албыг гэр бүлийн бизнес, хувийн компани мэт хардаг сэтгэлгээний тод илрэл юм.

 

Төрийн алба ураг төрлийн хэлхээгээр дулдуйдсан хүргэн, хүүгийн сүлжээ болон хувирах нь нийгэмд асар хортой үр дагаврыг дагуулдаг. Үүнд:

 

• Итгэлцлийн уналт: Хэн нэгний хүргэн, эсвэл хүү учраас л өндөр тушаалд сууж буйг харсан залуу үеийнхэн төр засаг, шударга ёсонд итгэх итгэлээ бүрмөсөн алдаж байна.

• Чадварлаг боловсон хүчний дайжилт: Өдөр шөнөгүй сурч, хөдөлмөрлөж, шат шатаар нь зүтгэсэн жинхэнэ чадварлаг залуус "ургийн сүлжээ"-ний өмнө хүчин мөхөсдөж, улсаа орхин одох, эх орноосоо дайжих сонголт руу шахагдаж байна.

• Төрийн залгамж чанар, чадамжийн доройтол: Албан тушаал гэдэг гэр бүлийн ураг барилдалтын "бэлэг" биш. Төрийн хэрэгт бэлтгэгдээгүй, зөвхөн хувийн сүлжээгээр орж ирсэн хүмүүс шийдвэр гаргах түвшинд сууснаар улс орны бодлого дампуурч, хөгжил гацдаг жамтай.

 

Төр бол "Төрхөм" биш

 

Олон нийт өнөөдөр хэн нь хэн бэ гэдгийг, аль шийдвэрийн ард ямар ашиг сонирхол, ураг төрлийн холбоос байгааг бэлхнээ харж, шүүж чаддаг болсон. Бид "ургийн мод"-ыг нь халж, ардчилсан, шударга нийгмийг байгуулахыг зорьсон болохоос биш, "төөрөлдсөн хүү, төрхөмдөө буцсан хүргэчүүдийн" шинэ үеийг тэжээх гэж дуу хоолойгоо өргөөгүй.

 

Төрийн өндөр албан тушаал гэдэг хэн нэгнийг баян чинээлэг, эрх мэдэлтэй байлгах сэнтий биш. Төрийн албанд зөвхөн эх орныхоо төлөө зүрх сэтгэлтэй, мэдлэг боловсролтой, шалгуур хангасан иргэн л суух ёстой гэдэг хатуу зарчмыг олон нийт үргэлж сануулж, шаардах байх

 

Залж авчирсан хүү, төрхөмдөө буцсан хүргэний чинь суудал ард түмний татварын мөнгө, улс орны ирээдүй дээр тогтож байгааг хэзээ ч мартаж болохгүй.

 

Төөрөлдсөн хүү, төрхөмдөө буцсан хүргэнээс хамаарах улс орон