Гашуун сургамжтай долоодугаар сарын 1: Монголын ардчиллын сорил

2008 оны долоодугаар сарын 1 бол Монголын шинэ түүхэнд хар өдөр болон үлджээ. Энэ өдөр Улаанбаатар хотын төвд, Сүхбаатарын талбайн орчимд өрнөсөн жагсаал тайван эхэлсэн ч, эцэстээ улс төр, нийгмийн итгэлцлийг ганхуулсан, хүний амь нас эрсэдсэн, төрийн өмч сүйдсэн эмгэнэлт үймээн болж хувирсан юм.

Улс төрийн угтвар нөхцөл

2008 оны зургаадугаар сарын 29-нд Монгол Улсын Их Хурлын ээлжит сонгууль явагдаж, сонгуулийн үр дүнг МАН (хуучнаар МАХН) олонхийн саналтайгаар ялалт байгуулснаа зарласан. Гэвч тухайн үеийн сөрөг хүчнийхэн, тэр дундаа Ардчилсан нам сонгуулийн дүнг хүлээн зөвшөөрөхөөс татгалзаж, олон зөрчил, зүй бус явдал илэрсэн гэж үзэн эсэргүүцлээ илэрхийлжээ.

Тайван жагсаал үймээнд шилжсэн нь

Тайван эхэлсэн жагсаал Сүхбаатарын талбай дээр зохион байгуулагдаж, олон нийтийн бухимдлыг төрүүлсэн үг, уриа хашгираан дунд огцом хурцдаж, орой 18:00 цагаас хойш нөхцөл байдал хяналтаас гарсан юм. Жагсагчид МАН-ын Төв байрлуу дайран орж, шатааж, эвдэн сүйтгэсэн. Үүний улмаас төр онц байдал зарлаж, Цэргийн хүчний тусламжтайгаар эмх замбараагүй байдлыг дарах арга хэмжээ авчээ.

Эмгэнэлт үр дагавар

2008 оны долоодугаар сарын 1-ний үймээний үеэр таван хүн амь үрэгдэж, 300 гаруй хүн шархдаж, 700 гаруй хүн баривчлагдсан байна. Үүнээс 200 гаруй нь түр хугацаанд хоригдож, зарим иргэд эрүүгийн хариуцлагад татагдсан нь ардчилсан нийгмийн үнэт зүйл, хүний эрхийн талаарх гүнзгий маргаан, шүүмжлэл дагуулсан юм.

Нийгэмд үлдээсэн сургамж

Энэ эмгэнэлт өдөр Монголын ардчилалд хүнд сорил авчирсан билээ. Иргэдийн сонгуулийн шударга байдалд итгэх итгэлд сэв сууж, хууль хяналтын байгууллагын хариуцлага, төрийн хариу арга хэмжээний зөв зүйтэй байдал нийгмийн анхаарлын төвд орж ирсэн. Үүний дараа сонгуулийн хуульд өөрчлөлт оруулж, санал тоолох автомат систем нэвтрүүлсэн нь тухайн эмгэнэлт үйл явдлаас гарсан нэг сургамж байв.

Эцэст нь

2008 оны 7 сарын 1 бол Монголын түүхэн дэх хар толбо хэдий ч, ардчилсан нийгмийн тогтолцоог бэхжүүлэхэд сэрэмж, сургамж үлдээсэн өдөр юм. Ардчилал бол зөвхөн санал өгөх бус, хариуцлагатай оролцоо, үнэн шударга байдал, хуулийн засаглал дээр тогтдог гэдгийг энэхүү үйл явдал дахин харуулсан юм. Монголчууд энэхүү гашуун сургамжийг мартах ёсгүй, давтах эрхгүй.